شهرزادنیوز: محمد یک شیعی لبنانی 40 ساله که در سنگرهای حزبالله در حومه جنوب بیروت زندگی میکند، سخنرانی طولانیای در باره فضایل مقاومت، وفاداری و سکس ایراد کرد. او اعلام کرد: "با ایجاد قدرت سیاسی، خدمات اجتماعی و برآوردن نیازها مردان جوان، یعنی سکس" نیرومندترین ارتش وفادار را به وجود آورید."
او ادامه داد: "و حزبالله در این رابطه بسیار موفق است." به سختی میتوان با این گفته مخالفت کرد. حزبالله، برای استمرار خود از دهه 1980 تاکنون، جنوب لبنان را از اشغال اسرائیل بیرون آورد، قدرت سیاسی شیعیان را در داخل کشور گسترش داد، و خدمات اجتماعی نظیر خدمات بهداشتی و آموزشی را ایجاد کرد. امروزه، هم تلاش میکند تا نیازهای جنسی هوادارانش را از طریق رسمی به نام "ازدواج متعه [صیغه]" برآورده کند.
صیغه رسمی است که فقط در میان شیعیان رواج دارد. در جوامع محافظهکار که رعایت قوانین اخلاقی به شدت لازم است، صیغه امکانی است برای گریز از شرایط ازدواج. زن میگوید: "من با تو برای مدت معینی و در ازای مبلغ معینی ازدواج میکنم." و مرد میگوید: "من قبول میکنم." مدت صیغه میتواند یک ساعت تا یک سال باشد و قابل تمدید میباشد. زن مسلمان فقط میتواند با مرد مسلمان ازدواج کند، اما مرد مسلمان میتواند با زن مسلمان، مسیحی یا یهودی در صورتی که مطلقه یا بیوه باشد، ازدواج کند. گرچه افرادی که برای این مقاله مورد مصاحبه قرار گرفتند، تأیید میکنند که حزبالله، صیغه را به دختران باکره یا مجرد هم گسترش داده است، البته در صورت اخذ اجازه از سرپرستان آنان (پدر یا پدربزرگ).
شیعیان در سراسر جهان، ازدواج موقت میکنند. اما این اواخر در لبنان به ویژه در مناطق تحت کنترل حزبالله واقع در مناطق جنوب بیروت و شمال لبنان پس از جنگ سال 2006 با اسرائیل متداولتر شده است.
ترویج این پدیده از سوی حزبالله در سالهای اخیر متضمن آن شده است که هوادارانش را در میان شیعیان حفظ کند. پس از آن که اثبات کارآیی خود در جنگ با اسرائیل، حزبالله به عنوان حزبی قوی مجبور بود با این واقعیت کنار آید که بسیاری از شیعیان لبنان با اعتقادات مذهبی رهبران حزبالله که ملهم از ایران هستند، موافق نیستند. آنها بر قشری سلطه یافتهاند که در آن گرایشات چپگرایانه سکولار دهههای 1970 و 1980 و فرهنگی جهانوطن که در بیروت شکل یافته است، نیز حضور دارند. امروزه شیعیان لبنان با زنان جذابی مانند خواننده پاپ حیفه وهبه، تبلیغات و برنامههای بیشمار غربی و ابداعات الکترونیکی مانند "راندووی آن لاین" روبرو هستند. برای آن که حزبالله بتواند قدرت خود را حفظ کند، حفظ توازن بین تمایلات جنسی هواداران خود با حمایت از "مقاومت" علیه "صهیونیسم" امری حیاتی است.
به گفته نویسنده و فعال شیعی، لوکمن سلیم، اعضای حزبالله به دلایل امنیتی، مجاز به انجام صیغه باشند، مگر آن که حزب آن را تصویب کند. "باید خط تمایز آشکاری بین حزبالله به عنوان یک سازمان و حزبالله به عنوان ادارهکننده امور فرهنگی و اجتماعی جامعه ترسیم کنیم."
اما برای افراد غیرعضو، حزبالله تصمیم گرفته است پس از جنگ 2006 این رسم را رواج دهد تا پایگاه مردمی خود را حفظ کند و شیعیان لبنان را تحت کنترل خود بگیرد. سلیم میگوید:"پس از جنگ 2006، ایرانیان پول زیادی وارد لبنان کردند و این پول درهای تجمل جنسی را گشود که قابل چشمپوشی یا کنترل نیستند. بنابراین حزبالله تصمیم گرفت تحت شرایط مذهبی معینی سکس را آسانتر کند تا کنترلاش را بر کل شیعیان حفظ کند."
ویرانی حاصل از جنگ 2006 و شراط سیاسی داخلی دشوارتر داخلی نیز حزبالله را وادار به تغییر موضع کرد تا انسجام حامیانش را حفظ کند. شیخ محمد علی هاجی، امام مسجد امام علی، در منطقه سد بوچریه بیروت، میگوید که پس از 2006 حزبالله باید پایگاهش را در میان شیعیان تقویت میکرد. "آنها یک گروه شبه نظامی درست کردند به نام ""سرای مقاومت" که همه را، خواه دارای تعهد مذهبی و ایدئولوژیکی یا فاقد آن، در خود میپذیرفت. آنها باید شیعیان را با تمام جنبههای خوب و بدشان پیرامون خود متشکل میکردند و اقداماتی برای کنترل آن اتخاذ میکردند، از جمله صیغه."
حزبالله مقرراتی برای حل مجادلات و اختلافات، نظیر بارداری یا اختلاف بین زوجها وضع و اجرا میکند. سلیم توضیح میدهد: "بیش از آن که مسئله مدارا مطرح باشد، مسئله حفظ کنترل و قدرت است."
شکی نیست که رواج و تأیید صیغه از سوی حزبالله کانالهای نیمه رسمیای به وجود آورده است که شیعیان لبنان برای ارتباط از آنها استفاده میکنند. حسن، یک شیعه 30 ساله از حومه جنوب بیروت، دبیر دبیرستان است. او دارای مدرک لیسانس ریاضیات از دانشگاه لبنان است و خود را سکولار میداند اما از این مقاومت به عنوان جنبشی سیاسی و نه مذهبی حمایت میکند. او شیفته پارهای ابتکارات اعضای حربالله و حامیان آن است که برای تهیه مقدمات آشنایی زنان و مردان و زوجیابی، گاهی مغازه، کتابفروشی و محل کار خود را به محل ملاقات زنان و مردان جوان تبدیل میکنند.
او با لبخندی میافزاید: "پسرعموی من، یکی از طرفداران سرسخت حزبالله، از این که مغازه کوچک خود را به محلی برای آشنایی زنان و مردان و صیغه تبدیل کرده است، لذت میبرد. او حتا با برنامه اکسل جدولهایی تهیه کرده است تا کار سازماندهی تماسها و کنترل را تسهیل کند، البته خودش هم صیغه میکند."
البته حسن خودش از منتقدان کسانی است که در این مناطق شبکههای اینترنتی فحشا درست کردهاند. "برخی آن را به یک تجارت تبدیل کردهاند و حزبالله معمولا چشم خود را بر روی این شبکهها میبندد چون نمیخواهد نیروی امنیتی لبنان در مناطق تحت نفوذ آنها دخالت کند."
هر چند یک بار که کنترل این تجارت از دست خارج شده بود، سرانجام حزبالله از نیروی امنیتی لبنان خواست تا وارد این منطقه شده و به آنها در مقابله با اقدامات غیر قانونی مانند تجارت انسان، مواد مخدر و فحشا کمک کند. این ماه نیروی امنیتی به ابتکار حزبالله برای کنترل جرایم، کار هماهنگی با حزبالله و مقامات محلی شهرداری در جنوب بیروت را با شعار "نظم ناشی از ایمان است" آغاز کرده است.
برای آشنایی و انجام صیغه راه کم نیست؛ و گاهی این راهها مردم را به حزبالله نزدیکتر میکند. برای مثال، علی جوان 26 سالهای از جنوب لبنان است که در دو سال گذشته چندین دختر را صیغه کرده است. "من معمولا با آنها در کتابخانه عمومی یا مرکز حزبالله آشنا میشوم، جایی که دختران و پسران در مراسم مذهبی و سیاسی آن شرکت میکنند."
مردان و زنان در اتاقهای جداگانهای هستند، اما او راهی برای تماس پیدا میکند. "اگر بخواهم به دختری نزدیک بشوم، از او شماره تلفنش را میگیرم و بعدا زنگ میزنم، اما معمولا سراغ دخترانی میروم که از من میپرسند آیا حاضرم صیغه کنم." و با چشمکی میافزاید: "با آن که از سر تا پا محجبه هستند، همیشه از مو و چشمهایش میتوان حدس زد چه شکلی است."
با آن که علی با شلوار جین شیک و آرایش موی مد روز و شوخطبعیاش به نظر نمیآید یکی از هواداران حزبالله باشد، اما او هم همیشه از مقاومت و دستاوردهای حزبالله در این زمینه حمایت کرده است؛ هر چند در سالهای اخیر با وجود انتقادات قبلیاش نسبت به مسایلی مانند نزدیکی با ایران، دخالت در سیاست داخلی، و گفتار مذهبیاش، حمایتش از حزبالله بیشتر شده است.
اتفاقی یا غیر اتفاقی، به هر حال این تغییر نظرش مقارن است با انجام صیغه از سوی او. در روستای جنوبی او، آشنایی با دختران و برقرراری رابطه عادی با آنها دشوار است و اعتراف میکند که نزدیک شدنش به شبکه اجتماعی حزب به او کمک کرده است تا با دختران بیشتری آشنا شود که حاضرند به صیغه تن بدهند. علی به تدریج خوردن مشروبات الکلی را کنار گذاشت، شروع کرد به نماز خواندن و روزه گرفتن، و در تمام مراسم حزبالله یا روستا شرکت کرد، جایی که امکان آشنایی با "همسران" بالقوه وجود داشت. اما روشن است که این علی خوشلباس، هیچ گاه دست از پیروی از مد برنخواهد داشت.
البته فقط مردان نیستند که از مزایای صیغه بهرهمند میشوند. زهرا، زن محجبه شیعهی 25 ساله که در رشته ادبیات انگلیسی تحصیل میکند، از خانوادهای میآید که از هواداران حزبالله و اعضای آن هستند، و خودش هم تمام عمر عضو حزبالله بوده است. او توضیح میداد تن به ازدواج موقت میدهد، چون یک وظیفه مذهبی است.
"من خوب از خودم مواظبت میکنم و هر باری که صیعه میشوم، حسابی به ظاهرم میرسم چون باید مورد پسند شوهرم قرار گیریم، میخواهد موقتی باشد یا نه. این وظیفه مذهبی من است. دلیل داشته است که خدا این نوع ازدواج را مجاز دانسته است و من هیچ وقت خواسته خدا را زیر سؤال نمیبرم."
زهرا مطلقه است و معتقد است که اسلام تمایلات جنسی مرد و زن را به رسمیت شناخته و به همین دلیل ازدواج موقت را مجاز کرده است. او اصرار دارد: "برآوردن نیازهای جنسی هم یک فریضه دینی است" و یادآوری میکند که ازدواج موقت با زنانی که شوهرشان در جنگ با اسرائیل کشته شدهاند، باید بیشتر تبلیغ شود. "کسانی که زنان شهدا را ارضا میکنند در بهشت بیشتر پاداش میگیرند."
با آن که صیغه نزد غیر شیعهها خیلی عجیب و غریب جلوه میکند، مفر مهمی برای بسیاری از شیعیان لبنان است. با نفوذ روزافزون ایدئولوژی محافظهکارانه حزبالله و دوری هر چه بیشتر با سایر فرقهها لبنانی ، برقراری ارتباط با افراد غیر شیعی، دشوارتر میشود. ا ز این نظر، ازدواج موقت به راه حلی مناسب و عملی تبدیل شده است. هر چند، هزینه دارد: حزبالله، ازدواج موقت را تحت کنترل خود درآورده است تا خود را در میان شیعیان تثبیت کند. و تردیدی نیست که افزایش کنترل حزبالله بر شیعیان عواقبی خواهد داشت که دیگر موقتی نیستند.
توضیح شهرزاد نیوز: این مقاله از سایت "سیاست خارجی" برگرفته شده است.
هانین قدر- مجله سیاست خارجی